عدم تمایل اشخاص حقیقی و حقوقی به خرید اوراق


هجدهمین مرحله مزایده اوراق دولتی برگزار شد

بانک مرکزی در گزارشی جزئیات حراج اخیر اوراق دولتی را اعلام کرد. بر اساس آمار رسمی، در مرحله هجدهم حراج اوراق که نهم شهریورماه برگزار شد، در مجموع ۲ هزار و ۵۳۰ میلیارد تومان اوراق به فروش رسید. بانک ها در آخرین مزایده ۲ هزار و ۳۲۰ میلیارد تومان اوراق خریدند. در این مزایده برای دومین بار در سال جاری اوراق به ارزش ۲۵۰۰ میلیارد تومان به صورت پذیره نویسی فروخته شد. برای اولین بار در حراج ۳۰ تیرماه ۲۲۰۰ میلیارد تومان اوراق به صورت پذیره نویسی فروخته شد. حضور بانک ها در حراجی ها در سال جاری با فراز و نشیب های زیادی همراه بوده و حتی در برخی موارد هیچ خریدی انجام نداده اند. این حضور پررنگ بانک ها در مزایده ها نشان می دهد که بانک ها به دلیل کمبود نقدینگی و صرفا سفارشی اقدام به خرید اوراق می کنند. حجم اوراق خریداری شده توسط بورس ها نسبت به دو حراج قبلی کاهش چشمگیری داشته است. خریداران حقیقی و حقوقی بازار سرمایه در این حراج ۲۱۰ میلیارد تومان اوراق خریدند که به حدود یک سوم حراج قبلی کاهش یافت.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، از ابتدای سال ۱۴۰۱ تاکنون ۱۸ نوبت مزایده اوراق انجام شده است. در این ۱۸ مرحله، ۴۲ هزار و ۲۸۷ میلیارد تومان اوراق به فروش رسید. از این میزان، ۱۷ هزار و ۳۸۰ میلیارد تومان توسط بانک ها و ۲۲ هزار و ۷۰۷ میلیارد تومان توسط سایر خریداران حقیقی و حقوقی در بازار سرمایه خریداری شد. ۲۰۰۰ میلیارد تومان در حراج ۳۱ تیر و ۲۰۰۰ میلیارد تومان در آخرین حراج خریداری شد. پس از اولین مزایده سال ۱۴۰۱ که در ۱۲ خرداد ۱۴۰۱ برگزار شد و با فروش اوراق به ارزش کل ۳۲۷۰ میلیارد تومان، فروش اوراق روندی نزولی به خود گرفت به طوری که حراج در ۳۱ خرداد که آخرین حراج است انجام شد. حجم اوراق فروخته شده در بهار به ۱۹۶۰ میلیارد تومان رسید و تا آن زمان در اولین حراج تابستانی که در تیرماه برگزار شد، کمترین میزان فروش اوراق در سال جاری بود. ۱۶ شهریورماه فروش اوراق مجددا افزایش یافت و به ۲۸۷۰ میلیارد تومان رسید.

در پانزدهمین حراج تیرماه، فروش اوراق به روند صعودی حراج قبلی ادامه داد و رقم ۳۲۵۰ میلیارد تومان را به ثبت رساند. در مزایده هشتم، نهم و دهم، بانک ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی هیچ گونه سفارشی در سامانه بازار بین بانکی برای خرید اوراق ثبت نکردند و در واقع اوراق تنها توسط خریداران حقیقی و حقوقی بازار سرمایه خریداری شد. در هشتمین مزایده و برای اولین بار در سال جاری بخشی از اوراق بهادار دولتی به صورت عرضه به فروش رسید. در حراج ۲۹ سپتامبر، برای دومین بار در سال جاری، این حراج برگزار شد. اشتراک: فرآیند خرید اوراق بهادار از ناشر یا نماینده قانونی آن و پرداخت کل مبلغ یا تعهد به پرداخت آن طبق قرارداد. در واقع مفهوم پذیره نویسی بسیار نزدیک است و شبیه عرضه اولیه در بازار سرمایه است. اوراقی که در هشتمین حراج به صورت پذیره نویسی فروخته شد از نوع «ایرادا ۱۰۸» با سررسید ۵۸ ماهه بود.

متقاضیان این اوراق در مجموع ۲۲۰۰ میلیارد تومان به صورت آبونمان خریداری کردند. در آخرین مزایده، اوراق آراد ۱۱۳ با سررسید ۵ ساله به صورت پذیره نویسی فروخته شد. بررسی آمار حراج های قبلی نشان داد در نهمین حراجی که در ۷ تیرماه برگزار شد، فروش اوراق کمتر از هزار میلیارد تومان بود و در مجموع ۸۳۰ میلیارد تومان اوراق به فروش رسید. در مرحله دهم حراج، فروش اوراق به کمتر از هزار میلیارد تومان و در مجموع ۴۶۰ میلیارد تومان اوراق به فروش رسید. بر اساس آمار رسمی، در یازدهمین مزایده که در ۲۰ مرداد برگزار شد، حجم اوراق فروش مجدد به بیش از ۳ هزار میلیارد تومان رسید؛ زیرا پس از غیبت ۳ هفته ای، بانک ها دوباره اقدام به خرید اوراق دولتی کردند.

در این مزایده در مجموع ۳۲۰۰ میلیارد تومان اوراق به فروش رسید. پس از حضور پررنگ بانک ها در این حراج، در حراج ۲۸ مردادماه علاوه بر عدم حضور مجدد بانک ها، بورس ها نیز از این حراج استقبال نکردند به طوری که مجموع اوراق فروخته شده در این حراج به ۱۶۷ میلیارد رسید. . تومان با ثبت رکورد در سال ۱۴۰۱ اما باز هم بانک ها از حراج سیزدهم استقبال کردند و مجموع فروش اوراق به بیش از ۳۶۰۰ میلیارد تومان رسید. در حراج چهاردهم ۳۶۶۰ میلیارد تومان اوراق به فروش رسید. نکته قابل توجه در این حراج کاهش سهم بانک ها در این حراج نسبت به مزایده قبلی و خرید اوراق به ارزش ۵۱۰ میلیارد تومان توسط بانک ها است. از سوی دیگر بورس ها نسبت به حراج قبلی رشد کردند و بیشتر اوراق در این حراج توسط بورس ها خریداری شد. خریداران حقیقی و حقوقی بازار سرمایه در این حراج سه هزار و ۱۵۰ میلیارد تومان اوراق خریدند. در جدیدترین مزایده اوراق دولتی که ۱۷ شهریورماه برگزار شد، مجموع اوراق فروخته شده نسبت به حراج قبلی مجددا کاهش یافت. در سه حراج قبلی، فروش اوراق روندی صعودی داشت و با کاهش سهم بورس ها در خرید اوراق و افزایش اندک خرید اوراق توسط بانک ها همراه بود.

جزئیات حراج هجدهم

بر اساس گزارش بانک مرکزی، در هجدهمین مرحله مزایده اوراق دولتی که نهم شهریورماه برگزار شد، در مجموع ۲ هزار و ۵۳۰ میلیارد تومان اوراق بهادار فروخته شد. اوراق آراد ۱۱۲ با بازدهی ۲۲.۰۱ درصد و اوراق آراد ۱۱۴ با بازدهی ۲۱.۵۹ درصد فروخته شد. بانک ها در این مزایده ۲ هزار و ۳۲۰ میلیارد تومان اوراق خریدند که نسبت به مزایده قبلی ۷۴۰ میلیارد تومان افزایش داشت. از سوی دیگر خرید اوراق توسط بورس ها به حدود یک سوم حراج قبلی کاهش یافت و به ۲۱۰ میلیارد تومان رسید. در این مزایده ۲۵۰۰ میلیارد تومان اوراق به صورت پذیره نویسی فروخته شد.

بانک مرکزی در تکمیل این گزارش، تاریخ و جزئیات نوزدهمین مرحله مزایده اوراق دولتی را اعلام کرد. بر این اساس، حراج بعدی در تاریخ ۶ مهر ۱۴۰۱ برگزار می شود. اوراق عرضه شده در این مزایده، اوراق «آراد ۱۱۲» به مبلغ ۲۴۳۰ میلیارد تومان و «آراد ۱۱۷» به مبلغ ۴۳۰۰ میلیارد تومان خواهد بود. این اوراق، اوراق با بهره عام، با کوپن و دفعات ۶ ماهه و پرداخت کوپن دو بار در سال است. طبق بند «ن» تبصره (۵) قانون بودجه سال ۱۴۰۱، بانک مرکزی تنها مجاز به خرید و فروش اوراق مالی اسلامی دولت در بازار ثانویه اوراق است. کارگزاری این بانک ضمن فراهم کردن زیرساخت های معاملاتی و انجام مزایده، به حجم و قیمت فروش اوراق دولت اسلامی پایبند نیست و برای تامین مالی دولت این اوراق را در بازار اولیه خریداری نمی کند.

تحلیل بازار سهام

عملکرد کلی بانک ها در مزایده های برگزار شده در سال ۱۴۰۱ ضعیف و پرنوسان بود، بنابراین بار خرید اوراق دولتی بر دوش بورس ها قرار گرفت. این عملکرد ضعیف بانک ها در حراج اوراق می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. مهم ترین دلیل آن این است که در شرایط کنونی بانک ها با کمبود شدید نقدینگی مواجه هستند و در واقع با این حجم از اضافه برداشت، عملاً منابع لازم برای خرید اوراق و سرمایه گذاری در این بازار را ندارند. بنابراین در شرایط اقتصادی کنونی، بانک ها ترجیح می دهند منابع موجود خود را حفظ کنند. به عبارت دیگر خرید اوراق با این نرخ بازدهی برای بانک ها صرفه اقتصادی ندارد و اولویت بانک ها حفظ منابع موجود به دلیل غیرقابل پیش بینی بودن شرایط اقتصادی کشور است.

البته این رفتار بانک هایی که به صورت تصادفی در مزایده شرکت می کنند و پس از چند بار غیبت اقدام به خرید اوراق می کنند، علاوه بر موضوع کمبود منابع، می تواند نشانه ای از نوعی سیاست هدایت گر از سوی نهادهای نوظهور سیاست پولی باشد. بانک ها هر از گاهی مجبور به خرید اوراق می شوند، سرمایه گذاری می کنند بانک ها در چنین بازاری مفید نیستند، اما دولت می تواند بخشی از کسری بودجه خود را حتی اگر اندک باشد، پوشش دهد.

منبع: اقتصاد جهانی

انتهای پیام/

لینک کوتاهلینک کپی شد!